En defensa da Oliveira de Vigo

MANIFESTO EN DEFENSA DA OLIVEIRA DE VIGO: 
UN SÍMBOLO VIVO QUE NON PODEMOS ARRISCAR

Desde a Asociación Amigas das Árbores de Vigo, erguemos a nosa voz para denunciar o perigo inminente que ameaza ao elemento máis sagrado do noso patrimonio natural urbano: a Oliveira do Paseo de Alfonso XII.

1. Un valor incalculable e irrepetible

A Oliveira non é mobiliario urbano nin un elemento decorativo; é a alma de Vigo e a testemuña viva de máis de 200 anos da nosa historia. Como exemplar incluído no Catálogo Galego de Árbores Senlleiras (código 64A), goza dun status de protección especial que obriga ás administracións á súa salvagarda absoluta. É un monumento vivo que non admite substitución nin recuperación en caso de perda.

2. Un proxecto que xoga co límite

A prolongación do túnel de Elduayen supón unha intervención subterránea de gran complexidade na contorna inmediata das raíces da árbore. A proposta de encerrar o seu sistema radicular nunha "xardineira de micropilotes" de 16 metros de diámetro xera riscos críticos documentados:

• Corte de raíces: Calquera raíz que supere o radio de 7-8 metros será seccionada, minguando a absorción de nutrintes e a anclaxe.

• Efecto "Vaso Estanco": Existe o risco de crear unha estrutura de formigón que altere a drenaxe, provocando seca crónica ou encharcamento e hipoxia (asfixia) radicular.

• Dano Silencioso: A compactación do solo pola maquinaria e as vibracións da obra son danos invisibles que poden levar á morte da árbore anos despois de finalizar o túnel.

3. A Trampa da "Viabilidade condicionada"

Rexeitamos a ambigüidade dos informes técnicos que falan dunha “viabilidade condicionada”. Esta declaración non garante a supervivencia a longo prazo, senón que supón que a obra é posible se nada falla. Nunha obra desta magnitude, os imprevistos son a norma, pero no caso da Oliveira, calquera erro será irreversible.

4. O Principio de Precaución como única vía

Denunciamos que a Administración está a delegar a avaliación técnica en informes encargados pola propia entidade promotora, sen contar cunha auditoría ambiental independente e multidisciplinar.

Non se debe xestionar o risco; hai que EVITALO. A protección efectiva debe ser ex ante. Se o proxecto do túnel non pode garantir ao 100% a integridade do sistema radicular e a funcionalidade biolóxica do solo, o proxecto debe ser reformulado.

5. As nosas esixencias

Por todo o anterior, Amigas das Árbores esixe:

1. Transparencia total: Acceso público e monitorización en tempo real dos datos de saúde da árbore durante calquera intervención.

2. Informe Independente: A creación dun panel de expertos en arboricultura, hidroloxía e xeotecnia alleos á promotora da obra.

3. Garantías Reais: Definición de indicadores "gatillo" que obriguen á paralización inmediata da obra ante o menor síntoma de estrés na árbore.

4. Prioridade do Patrimonio: Se hai dúbida sobre a seguridade da Oliveira, a conservación da árbore debe prevalecer sobre calquera infraestrutura de tráfico [661, User Info].

A Oliveira leva séculos en pé. O seu futuro depende do que fagamos agora. Non permitiremos que un símbolo de resiliencia sexa a vítima dunha xestión arboricida camuflada de progreso.

Vigo, a Cidade Olívica, non pode quedar sen a súa Oliveira “dos Cen anos”

DEFENDE A OLIVEIRA. DEFENDE O TEU PATRIMONIO.

Asociación Amigas das Árbores de Vigo

En defensa da Oliveira centenaria do Paseo de Alfonso, ameazada polo proxecto de prolongación do túnel de Elduayen

Comunicado de Prensa de AAdAA (e enlace aos documentos presentados ás administracións)

COMUNICADO DE PRENSA

Amigas das Árbores pide á Xunta máis garantías reais para protexer a oliveira do Paseo de Alfonso XII de Vigo.

A asociación alerta de que a “viabilidade condicionada” do túnel non garante a conservación a longo prazo da árbore

A Asociación Amigas das Árbores de Vigo fixo pública hoxe a súa preocupación polo impacto que pode ter o proxecto de prolongación do túnel de Elduayen sobre a oliveira centenaria do Paseo de Alfonso XII, incluída no Catálogo Galego de Árbores Senlleiras e símbolo sobranceiro da nosa cidade.

Tras analizar o informe da Dirección Xeral de Patrimonio Natural da Xunta de Galicia (exp. ACAS-010/2025), a asociación subliña que a autorización autonómica non é plena nin incondicional, senón unha autorización suxeita ao cumprimento estrito de numerosas medidas técnicas e a un seguimento posterior ás obras.

“A Xunta non afirma que o proxecto sexa plenamente compatible coa conservación da oliveira; fala dunha viabilidade condicionada. Isto é un matiz moi importante que a cidadanía debe coñecer”, sinalan desde Amigas das Árbores.

A asociación lembra que a oliveira se atopa actualmente en bo estado de saúde, como acreditan as tomografías e informes científicos, e destaca que esa mellora foi posible grazas á ampliación do seu espazo vital e á redución de presións urbanas na súa contorna. “Precisamente por iso, calquera intervención subterránea profunda debería ser avaliada con extrema prudencia”, indican.

Amigas das Árbores expresa especial preocupación pola falta dunha conclusión clara no informe da Misión Biolóxica de Galicia (CSIC) sobre a compatibilidade do proxecto coa conservación a longo prazo da árbore. “O informe describe a resiliencia da oliveira, pero non avalía de forma expresa os efectos dunha obra subterránea urbana complexa nin garante que o risco asumido sexa aceptable nun exemplar irrepetible”, explican.

A asociación advirte tamén do risco de trasladar a responsabilidade á fase posterior á obra: “Os controis e informes a posteriori son necesarios, pero non poden substituír unha avaliación previa clara cando o dano potencial é irreversible”.

Por todo iso, Amigas das Árbores pide á Xunta de Galicia:

• que encargue a entidades científico-técnicas públicas de Galicia con capacidade e experiencia, un informe pluridisciplinar independente que analice o proxecto municipal dende os aspectos da arboricultura/forestal (Uvigo, Enxeñería forestal, solos e hidroloxía (CRETUS/USC e Lourizán), fitopatoloxía e risco de patóxenos (CFP do Areeiro) e xeotécnica/obra civil (CITEEC UDC).

• que clarifique publicamente se considera garantida a conservación da oliveira a longo prazo,

• que aplique de forma reforzada o principio de precaución,

• e que, de existir dúbidas razoables, esixa unha reformulación do proxecto que reduza aínda máis a afección ao sistema radicular, mesmo se iso implica modificar solucións construtivas ou replantear o proxecto.

“A oliveira da Porta do Sol non é só patrimonio de Vigo, senón de toda Galicia. A súa protección efectiva sería un exemplo de como compatibilizar infraestruturas e respecto polo patrimonio natural”, conclúe a asociación.

ACCESO Á INFORMACIÓN COMPLETA

Informe sobre o proxecto básico de prolongación do túnel emitido pola Direccion xeral de Patrimonio Natural da Xunta de Galicia

• Alegacións de AAdAA ao proxecto básico de prolongación do túnel presentado ao Concello de Vigo

• Escrito de AAdAA de solicitude dirixido á Dirección Xeral de Patrimonio Natural da Xunta de Galicia

• Carta aberta de AAdAA á Xunta de Galicia sobre a protección da Oliveira do Paso de Alfonso XII