O Parque do Castro ante outra tala inxustificada

O Parque do Castro ante outra unha tala inxustificada: por que o informe de Acciona non cumpre mínimos técnicos.

O monte do Castro é un dos espazos verdes máis valiosos de Vigo: un parque catalogado polo PXOM, de especial interese botánico, histórico e paisaxístico. Non só é un pulmón verde no centro urbano, senón tamén un xardín histórico cuxo deseño, composición e madurez arbórea forman parte da memoria cultural da cidade. Por iso, calquera intervención no arborado —e especialmente unha tala— debe basearse en informes robustos, metodoloxías contrastables e decisións transparentes.

Con todo, o documento presentado por Acciona, contrata do mantemento das zonas verdes municipais, para xustificar unha nova tala significativa no parque, non ofrece garantías suficientes nin cumpre co rigor técnico mínimo esixible nun espazo protexido.

1. Un informe sen metodoloxía nin criterios verificables

A primeira e máis grave eiva do informe é a ausencia absoluta de metodoloxía. Un documento desta natureza debería describir con claridade:

• o método de avaliación empregado (VTA, SIA, QTRA…),
• os criterios utilizados para determinar risco estrutural,
• as probas diagnósticas realizadas (tomografía, resistografía, sondaxes, análise fitopatolóxica),
• indicadores obxectivos de dano ou deterioro,
• bibliografía e normativa de referencia.

Nada disto aparece. En lugar diso, atopamos afirmacións xenéricas, valoracións vagas e unha diagnose imposible de contrastar. Un informe técnico serio debe permitir replicar o proceso e verificar a conclusión; neste caso, resulta imposible.

2. Descrición insuficiente dos exemplares e ausencia de alternativas

O documento clasifica diversos exemplares como “secos”, “en mal estado” ou “sen recuperación posible”, pero sen:

• porcentaxes de seca ou perda de follaxe,
• graos de afectación da copa ou presenza de podremias,
• identificación de patóxenos,
• análise do historial de podas anteriores (moitas delas severas e con impacto acumulativo),
• descrición das condicións de solo, compactación ou estrés hídrico,
• avaliación de cargas ou inclinación.

As fotografías —mesmo as xeorreferenciadas— non sosteñen unha diagnose sólida. Varias árbores amosan debilitamento, pero non necesariamente morte total nin risco inminente.

Nunha xestión arborícola responsable, a tala é sempre a última opción, e deben valorarse previamente:

• podas de seguridade,
• reducción de copa moderada,
• melloras no solo e hidratación,
• tratamentos fitosanitarios,
• seguimento periódico monitorizado.

Nada no informe indica que se analizasen estas alternativas.

3. Ignorancia do carácter catalogado e do valor histórico do parque

Nun espazo protexido e recoñecido polo seu valor botánico e paisaxístico, é obrigatorio avaliar:

• o impacto das talas no conxunto do arboredo,
• a alteración da composición e lectura paisaxística,
• a afección aos valores histórico-botánicos do parque,
• a coherencia coas prescricións do PXOM.

O informe trata o Castro como se fose unha zona verde calquera, omitindo por completo o seu carácter singular como xardín histórico en altura, con exemplares maduros e unha estrutura arbórea case centenaria.

4. As fotografías xeorreferenciadas non compensan a falta de análise

A inclusión de imaxes xeorreferenciadas é positiva, pero insuficiente. Unha fotografía non permite avaliar:

• o estado interno da madeira,
• a estabilidade estrutural,
• a presenza de podremias internas,
• o grao de risco real,
• o impacto acumulado de podas pasadas.

Sen probas instrumentais nin parámetros cuantificativos, a diagnose queda reducida a unha observación superficial.

5. Un histórico de talas que require explicación

Nun artigo recente de Anton Lois na Voz de Galicia, no que se critica o informe de Acciona e se denuncian as actuacións do Concello no Parque do Castro, indícase que en oito anos cortáronse 31 árbores no Monte do Castro. Este dato revela que non estamos ante un episodio illado, senón ante un proceso continuado de redución do arborado nun dos parques máis emblemáticos da cidade.

Un histórico así demanda:

• explicación detallada das causas,
• documentación técnica transparente,
• avaliación do impacto acumulativo sobre o ecosistema do parque,
• publicación dos informes asociados a cada tala.

A cidadanía ten dereito a coñecer que está a ocorrer co arborado dun espazo catalogado e especialmente sensible.

6. Que esiximos desde Amigas das Árbores de Vigo

Á vista destas deficiencias, consideramos imprescindible solicitar:

1. Suspensión inmediata de calquera tala baseada nun informe insuficiente.

2. Avaliación independente por parte de profesionais externos

Especializados en arboricultura, biomecánica e conservación do patrimonio natural.

3. Publicación íntegra de todos os informes técnicos

Incluíndo metodoloxías, probas, alternativas estudadas e planos de situación.

4. Inventario e histórico detallado das talas no Castro

Nos últimos dez anos: especie, idade estimada, diámetro, motivo e documentación asociada.

5. Cumprimento estrito das prescricións de protección do PXOM

Incluíndo a obriga de preservar o carácter histórico e paisaxístico do parque.

O Castro merece rigor e proteccion, non improvisación

O parque do Castro non é só un espazo verde: é un lugar de memoria, un xardín histórico, un símbolo da cidade. As súas árbores non poden ser tratadas como elementos substituíbles nin xestionadas con informes apresurados.

O dato de 31 talas en oito anos reforza a necesidade dunha revisión profunda do modelo de mantemento e dunha maior transparencia. A conservación responsable do arborado urbano require metodoloxía, ciencia, planificación e respecto polo patrimonio.

Desde Amigas das Árbores de Vigo seguiremos vixiando, documentando e defendendo este espazo único, porque a saúde do Castro é tamén a saúde ambiental e cultural da nosa cidade.

Accede aquí ao escrito que presentamos no Rexistro do Concello de Vigo coa análise crítica do informe xustificativo de tala redactado pola Contrata de Mantement de Zonas verdes, Acciona/Mantén.